8027, Sotiri Papalazarou, Paphos Cyprus

Ψυχικές Διαταραχές

Τι είναι η κοινωνική φοβία;

Ο όρος «κοινωνική φοβία» αναφέρεται στο φόβο του ατόμου ότι θα γίνει αντικείμενο παρατήρησης και κριτικής από τους γύρω του. Το άτομο που υποφέρει από κοινωνική φοβία αισθάνεται ότι στις κοινωνικές συναναστροφές του βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής και ότι οι γύρω του παρατηρούν και σχολιάζουν αρνητικά τα λόγια, τις πράξεις του και γενικά την παρουσία του, γεγονός που του προκαλεί άγχος και ντροπή. Τα παραπάνω βέβαια είναι συναισθήματα και σκέψεις που κατά καιρούς έχουν απασχολήσει αρκετούς από εμάς. Κοινωνική φοβία όμως υπάρχει όταν οι σκέψεις και τα συναισθήματα αυτά είναι έντονα και μας απασχολούν πάντα σε καταστάσεις στις οποίες θεωρούμε ότι γινόμαστε αντικείμενο κριτικής και παρατήρησης, ενώ κάποιοι άλλοι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τις ίδιες καταστάσεις με λιγότερο άγχος.

Θα πρέπει πάντως να γίνει διαχωρισμός μεταξύ κοινωνικής φοβίας και ντροπαλότητας. Τα ντροπαλά άτομα μπορεί να μη νιώθουν άνετα ανάμεσα σε πολύ κόσμο, αλλά δεν βιώνουν το έντονο άγχος και τα αντίστοιχα σωματικά συμπτώματα (τάση για εμετό κ.λπ.) που θα βίωνε το άτομο που υποφέρει από κοινωνική φοβία. Ούτε αποφεύγουν μια κοινωνική περίσταση στην οποία θα γίνουν το κέντρο της προσοχής (π.χ. στην παρουσίαση μιας εργασίας), ενώ αντίθετα τα άτομα με κοινωνική φοβία είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα το κάνουν. Από την άλλη, τα άτομα με κοινωνική φοβία μπορεί να μην είναι ντροπαλά στις προσωπικές τους σχέσεις, και μόνο σε ορισμένες συνθήκες (π.χ. όταν πρόκειται να μιλήσουν μπροστά σε κοινό) να αισθάνονται εντονότατο άγχος.

Υπάρχουν δύο μορφές κοινωνικής φοβίας. Η πρώτη είναι η ειδική κοινωνική φοβία, όπου το άτομο φοβάται να προχωρήσει σε συγκεκριμένες δραστηριότητες επειδή το παρατηρούν (π.χ. πολλά άτομα αποφεύγουν να τρώνε μπροστά σε τρίτους, να γράφουν, να μιλούν σε κοινό, να απευθύνονται σε πρόσωπα με κύρος κ.ά.). Η δεύτερη μορφή είναι η γενικευμένη φοβία, όπου το άτομο φοβάται την κριτική από τρίτους σε πολλές καταστάσεις της καθημερινής ζωής. 

Πόσο συνηθισμένο πρόβλημα είναι;

Η κοινωνική φοβία αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα ψυχολογικά προβλήματα. Παρουσιάζεται εξίσου συχνά σε άνδρες και γυναίκες. Έρευνες δείχνουν ότι ποσοστό 3% με 13% των ανθρώπων θα εμφανίσει αυτή τη διαταραχή κατά τη διάρκεια της ζωής του. Τις περισσότερες φορές η κοινωνική φοβία εκδηλώνεται μεταξύ 5 και 13 ετών, μπορεί όμως να κάνει την εμφάνιση της και μετά την ηλικία των 25 ετών.

Πως δημιουργείται η κοινωνική φοβία;

Βασικό χαρακτηριστικό των ατόμων με κοινωνική φοβία είναι ο έντονος φόβος κριτικής και ταπείνωσης. Αυτός ο φόβος μπορεί να έχει δημιουργηθεί είτε μέσω ενός τραυματικού γεγονότος είτε μέσω μιας διαδικασίας μάθησης από ένα πρότυπο (π.χ. γονέας).

Εάν η έναρξη του προβλήματος συσχετίζεται με ένα τραυματικό γεγονός, τότε ο μηχανισμός μέσω του οποίου αναπτύχθηκε και συντηρείται η κοινωνική φοβία είναι ο εξής: το άτομο μιλώντας μπροστά σε κοινό (π.χ. στο σχολείο) ένιωσε να υποτιμάται και να γελοιοποιείται από τον καθηγητή ή τους συμμαθητές του, με αποτέλεσμα να βιώσει έντονο άγχος και δυσάρεστα συναισθήματα, που έκτοτε το έκαναν να αποφεύγει παρόμοιες καταστάσεις (ομιλία μπροστά σε κόσμο). Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν έχει τόση σημασία αν ο καθηγητής προσέβαλε πράγματι το άτομο ή αν το άτομο θεώρησε ότι οι άλλοι σκέφτονται υποτιμητικά γι αυτό. Σημασία έχει ότι το άτομο αξιολόγησε τη συγκεκριμένη εμπειρία ως αρνητική για τον εαυτό του και σκέφτηκε ότι γελοιοποιήθηκε. Αυτή η σκέψη του δημιούργησε αρνητικά συναισθήματα (έντονο άγχος, ντροπή και φόβο), το έκανε να πιστεύει ότι δεν είναι ικανό να τα καταφέρει σε καταστάσεις στις οποίες οι άλλοι μπορούν να το κρίνουν (όταν βρίσκεται σε μια παρέα, όταν μιλά με σημαντικούς ανθρώπους, όταν είναι με πολύ κόσμο, όταν χρειάζεται να μιλήσει σε ακροατήριο) και έτσι τις αποφεύγει. Βραχυπρόθεσμα η αποφυγή έχει θετικές συνέπειες (ανακούφιση από το άγχος), σταδιακά όμως ενισχύει την αντίληψη του ότι δεν μπορεί να αντεπεξέλθει σε ανάλογες καταστάσεις (π.χ. φιλικές συγκεντρώσεις, σχέσεις με συναδέλφους, συναναστροφή με πολλούς ανθρώπους).

Διαφορετική είναι η περίπτωση όπου η φοβία δημιουργήθηκε με την παρατήρηση και τη «μίμηση προτύπου» (ενός άλλου σημαντικού ατόμου που λειτούργησε ως πρότυπο – μοντέλο): εδώ το άτομο έμαθε να φοβάται κάποιες κοινωνικές καταστάσεις παρατηρώντας σε πρώτο στάδιο τις αντιδράσεις άλλων προσώπων και υιοθετώντας σε δεύτερο στάδιο τις αντιλήψεις που στηρίζουν τις συμπεριφορές τους (π.χ. μην μπλέκεις σε αντιπαραθέσεις γιατί δεν ξέρεις που μπορεί να οδηγήσουν).

Ποια είναι τα συμπτώματα της κοινωνικής φοβίας;

Σκέψεις και συναισθήματα

Ο άνθρωπος που υποφέρει από κοινωνική φοβία αισθάνεται έντονο άγχος σε μια ή περισσότερες κοινωνικές περιστάσεις ή στις περιπτώσεις όπου χρειάζεται να κάνει κάτι μπροστά σε τρίτους. Σκέφτεται ότι οι άλλοι θα τον παρατηρούν, θα τον κρίνουν, θα βαθμολογούν κάθε του κίνηση, και πιστεύει ότι θα γελοιοποιηθεί και θα δεχθεί προσβλητικά και αποδοκιμαστικά σχόλια.

Συχνά επίσης αισθάνεται θλίψη, μοναξιά και απομόνωση. Αυτό ωστόσο είναι φυσιολογικό και αναμενόμενο, αφού ο ίδιος αποφεύγει τις συναναστροφές. Δεν αποκλείεται ακόμη να έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση και αρνητική εικόνα για τον εαυτό του, καθώς θεωρεί ότι δεν διαθέτει τις κοινωνικές δεξιότητες για να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τέτοιες καταστάσεις. Πιστεύει ότι όλοι οι άλλοι τα καταφέρνουν καλύτερα ενώ αυτός κάνει συνεχώς λάθη, κυρίως στην επικοινωνία του. Κάποιες φορές βέβαια αναγνωρίζει ότι το άγχος και οι φόβοι του είναι υπερβολικά, παραβλέπει όμως τις εμπειρίες στις οποίες τα καταφέρνει εξίσου καλά με τους άλλους και εμμένει στις ίδιες δυσλειτουργικές και αγχογόνες σκέψεις.

Σωματικά και ψυχοφυσιολογικά συμπτώματα

Ένα από τα κύρια σωματικά συμπτώματα είναι το έντονο κοκκίνισμα του προσώπου. Αναφέρονται επίσης ναυτία, τάση προς εμετό και συχνουρία, ταχυκαρδία, αρρυθμία και τσιμπήματα στα δάκτυλα των ποδιών και των χεριών, στις παλάμες και στα πέλματα, υπερβολική εφίδρωση, κόμπος στο λαιμό, πάγωμα των μυών του προσώπου, δυνατές κράμπες στο στομάχι και αδυναμία ελέγχου της αναπνοής, η οποία γίνεται πολύ γρήγορη και ακανόνιστη. Ανάλογα με την περίπτωση όσο μεγαλύτερο στρες βιώνει το άτομο, τόσο εντονότερα και εμφανέστερα θα είναι αυτά τα συμπτώματα. Μερικές φορές το άγχος είναι τόσο επώδυνο και ανυπόφορο που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε κρίση πανικού.

Πως τα συμπτώματα συντηρούν την κοινωνική φοβία;

Ο μηχανισμός που συντηρεί την κοινωνική φοβία λειτουργεί περίπου με τον τρόπο που περιγράφεται στη συνέχεια. Όταν μετέχει σε μια κοινωνική περίσταση το άτομο σκέφτεται διαρκώς ότι θα χάσει τα λόγια του και θα ρεζιλευτεί. Οι σκέψεις αυτές του δημιουργούν ντροπή και άγχος. Σιγά σιγά αρχίζει να πιστεύει ότι η ανησυχία του και τα συμπτώματα άγχους που τη συνοδεύουν γίνονται αντιληπτά από τους συνομιλητές του. Επειδή φοβάται ότι οι γύρω του θα καταλάβουν την ταραχή του και θα γελοιοποιηθεί, αγχώνεται ακόμη περισσότερο και είναι πιθανό να χάσει τα λόγια του. Είτε χάσει τα λόγια του είτε όχι, το επεισόδιο ενεργοποιείται μέσω ενός φαύλου κύκλου. Αυτός ο φαύλος κύκλος ξεκινά από τη λανθασμένη αντίληψη μιας σωματικής αντίδρασης («οι άλλοι βλέπουν ότι αγχώνομαι»), η οποία οδηγεί σε αυξημένη εγρήγορση με σημαντική έκκριση αδρεναλίνης, που με τη σειρά της δημιουργεί περαιτέρω σωματικά συμπτώματα ενισχύοντας έτσι την αντίληψη του ατόμου ότι οι άλλοι θα καταλάβουν το άγχος του. Πολύ πιθανό να αποφύγει οποιαδήποτε κοινωνική συναναστροφή. Αυτή η αποφυγή συντηρεί επίσης το άγχος και οδηγεί σε έναν άλλο φαύλο κύκλο, όπου η αποφυγή αυξάνει το άγχος του ατόμου και ισχυροποιεί την αντίληψη του ότι δεν θα τα καταφέρει και θα ρεζιλευτεί.

Πως η κοινωνική φοβία επηρεάζει τη ζωή του ατόμου;

Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται έντονο άγχος όταν πρόκειται να κάνουν μια ομιλία ή να παρουσιάσουν μια εργασία. Αυτό το άγχος ασφαλώς δεν αποτελεί χαρακτηριστικό φοβίας. Είναι μια απλή φυσιολογική αντίδραση που εμφανίζεται σε κάποιες περιστάσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις μάλιστα είναι μάλλον θετικό, επειδή συμβάλλει στην καλύτερη επίδοση.

Στην κοινωνική φοβία όμως αυτό το φυσιολογικό και δικαιολογημένο άγχος παίρνει δραματικές διαστάσεις. Το άτομο είναι πεπεισμένο ότι δεν θα τα καταφέρει και ότι οι άλλοι πιθανότατα το κρίνουν αρνητικά και το αποδοκιμάζουν. Φοβάται ότι σε οποιαδήποτε κοινωνική συναναστροφή – από την έξοδο του με μια παρέα έως τη διεκπεραίωση επαγγελματικών θεμάτων – οι γύρω του θα το ταπεινώσουν και θα το μειώσουν. Έτσι αποφεύγει όλο και περισσότερο την αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους, επειδή αυτό το ανακουφίζει άμεσα από το άγχος και το φόβο του.

Το άτομο με κοινωνική φοβία αποφεύγει όσο μπορεί τις κοινωνικές συναναστροφές, καταλήγοντας να έχει περιορισμένη κοινωνική ζωή και φίλους. Ζει με το άγχος της κριτικής από τους άλλους. Γι’ αυτό δεν λέει ποτέ τη γνώμη του, συμφωνεί με όλα (προκειμένου να αποφύγει τις αντιπαραθέσεις) και υιοθετεί μια παθητική στάση ζωής. Αυτός ο φόβος της αρνητικής κριτικής περιορίζει και τις επαγγελματικές ευκαιρίες του: ένα άτομο με κοινωνική φοβία είναι απίθανο να διεκδικήσει αύξηση ή προαγωγή.

Το άτομο με κοινωνική φοβία επομένως περιορίζει αρκετά τις δραστηριότητες του εξαιτίας της δυσκολίας του. Αυτό μαζί με τη σκέψη ότι δεν είναι ικανό να εκφράσει τις απόψεις του και να διεκδικήσει από τους άλλους, συντηρούν τη χαμηλή αυτοεκτίμησή του.

Πως μπορεί να αντιμετωπιστεί η κοινωνική φοβία;

Ο πιο αποτελεσματικός και ενδεδειγμένος τρόπος για την αντιμετώπιση της κοινωνικής φοβίας είναι η γνωσιακή – συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία. Η γνωσιακή – συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία αποβλέπει στην αλλαγή του τρόπου σκέψης και της συμπεριφοράς του ατόμου.

Το άτομο είναι απαραίτητο να αντικαταστήσει τις δυσλειτουργικές σκέψεις του με άλλες ρεαλιστικές που στηρίζονται στην αντικειμενική πραγματικότητα. Μέσω της γνωσιακής – συμπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας «αναδομείται» η αντίληψη του ότι οι γύρω του το κρίνουν και το παρατηρούν διαρκώς.

Η γνωσιακή – συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία όμως δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα και στην αλλαγή της συμπεριφοράς. Στη διάρκεια της θεραπείας το άτομο μαθαίνει τεχνικές που το βοηθούν να αντιμετωπίσει το πρόβλημά με επιτυχία. Μια από αυτές είναι η τεχνική της χαλάρωσης, που επιτρέπει στο άτομο να διαχειρίζεται το άγχος του και να το διατηρεί σε ανεκτά επίπεδα.

Μια άλλη σημαντική παράμετρος της θεραπείας είναι η έκθεση. Το άτομο μπορεί μεν να καταφέρει να αναδομήσει τις δυσλειτουργικές σκέψεις που συντηρούν την κοινωνική φοβία του, αν όμως δεν αντιμετωπίσει στην πράξη την κατάσταση που φοβάται, τότε την επόμενη φορά που θα έρθει αντιμέτωπο με κάτι παρόμοιο πιθανότατα θα συμπεριφερθεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο με τον οποίο συμπεριφερόταν και πριν από τη θεραπεία.

Μέσω της θεραπείας το άτομο μαθαίνει να έρχεται σταδιακά σε επαφή με την κατάσταση που του προκαλεί άγχος. Αυτό σημαίνει ότι προσεγγίζει την κατάσταση που του προκαλεί φόβο με μικρά βήματα. Αν, για παράδειγμα, ο στόχος είναι η συμμετοχή του σε μια πολυπληθή συγκέντρωση, θα πρέπει να τεθούν μικρότεροι επιμέρους στόχοι και να προσεγγιστούν σιγά σιγά (π.χ. συμμετοχή σε οικογενειακές συγκεντρώσεις, συναναστροφή με γνωστά άτομα κ.λπ.). Έτσι το άτομο μαθαίνει να έρχεται σε επαφή με ότι του προκαλεί φόβο κάνοντας κάθε φορά ένα μικρό βήμα. Ιδιαίτερα αποτελεσματική για την αντιμετώπιση της κοινωνικής φοβίας είναι η ομαδική θεραπεία. Οι ομάδες συνήθως περιλαμβάνουν από πέντε έως επτά άτομα και δύο θεραπευτές. Η πορεία της θεραπείας είναι παρόμοια με αυτήν που ακολουθεί και η ατομική ψυχοθεραπεία. Ένα σημαντικό πλεονέκτημα της ομαδική θεραπείας είναι ότι το άτομο αισθάνεται πως μπορεί να μοιραστεί τις εμπειρίες του με άλλους που αντιμετωπίζουν τις ίδιες δυσκολίες. Τα μέλη της ομάδας παρέχουν την αλληλοϋποστήριξη και ενθάρρυνση που είναι απαραίτητες για την ευόδωση των προσπαθειών τους (υπό την προϋπόθεση όμως ότι οι ομάδες είναι ομοιογενείς, αποτελούνται δηλαδή από άτομα που αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα).

Παράλληλα με τη γνωσιακή – συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία το άτομο μπορεί να πάρει και φάρμακα. Η φαρμακευτική αγωγή βοηθά στην αρχική κινητοποίηση του θεραπευόμενου και τον ενισχύει την πρώτη φορά που έρχεται αντιμέτωπος με μια αγχογόνο κατάσταση. Χρειάζεται ωστόσο προσοχή επειδή τα αγχολυτικά φάρμακα δεν ενδείκνυται για μακροχρόνια χρήση.

Τι μπορών να κάνω για να βοηθήσω τον εαυτό μου;

Σε επίπεδο σκέψης

  • Προσπάθησε να εξετάσεις κατά πόσο οι σκέψεις που κάνεις είναι ρεαλιστικές. Σε αυτό θα σε βοηθήσουν οι παρακάτω ερωτήσεις:
  • Ποιες αποδείξεις έχω ότι ισχύει αυτό που σκέφτομαι (π.χ. ότι οι γύρω μου σχολιάζουν αρνητικά τον τρόπο με τον οποίο μιλάω);
  • Τι άλλο μπορεί να μου συμβαίνει;
  • Ακόμη και αν κάτι τέτοιο είναι αλήθεια, ποιο είναι το χειρότερο που μπορεί να μου συμβεί;
  • Προσπάθησε επίσης να φανταστείς τον εαυτό σου σε καταστάσεις τις οποίες αποφεύγεις. Περίγραψε αυτές τις καταστάσεις με όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες και στη συνέχεια προσπάθησε να εντοπίσεις και να καταγράψεις τι ακριβώς πιστεύεις ή φοβάσαι ότι θα σου συμβεί. Χρησιμοποίησε τις παραπάνω ερωτήσεις για να ελέγξεις τη ρεαλιστικότητα των σκέψεων σου.

Σε επίπεδο συμπεριφοράς

Σε μια απειλητική κατάσταση τα άτομα που υποφέρουν από κοινωνική φοβία προσέχουν συνήθως μόνο το άγχος και το φόβο τους, καθώς και τα σημάδια αυτού του άγχους, αντί να παρατηρούν τη συμπεριφορά τους εκείνη τη στιγμή. Γι’ αυτό λοιπόν θα πρέπει να γνωρίζεις τι κάνεις τη στιγμή που αισθάνεσαι άγχος (π.χ. στρέφεις το βλέμμα αλλού, σταματάς να μιλάς, φεύγεις κ.λπ.).

Αφού εντοπίσεις τι ακριβώς σκέφτεσαι και κάνεις, μπορείς να αρχίσεις να αλλάζεις αυτές τις συμπεριφορές. Για παράδειγμα, καταγράφοντας τις σκέψεις που κάνεις όταν βρίσκεσαι ή πρόκειται να βρεθείς σε μια φιλική συγκέντρωση και παρατηρώντας τη συμπεριφορά σου, ίσως διαπιστώσεις ότι φοβάσαι πως δεν θα έχεις τι να πεις και πως οι άλλοι θα σε υποτιμήσουν, γι’ αυτό δεν μιλάς σε κανέναν. Αυτή η διαπίστωση θα σε βοηθήσει να σχεδιάσεις την αλλαγή της συμπεριφοράς σου. Την επόμενη φορά λοιπόν που θα βρεθείς σε μια ανάλογη περίσταση, πλησίασε ένα άτομο που σου είναι περισσότερο οικείο και άνοιξε μαζί του μια συζήτηση. Στη συνέχεια αξιολόγησε αν και κατά πόσο οι φόβοι σου επιβεβαιώθηκαν και πόσο αυτό που συνέβη στην πραγματικότητα ήταν διαφορετικό από εκείνο που φοβόσουν ότι θα συμβεί.

Πώς να θέσω τους στόχους μου;

Τα άτομα με κοινωνική φοβία συχνά αισθάνονται μόνα και απομονωμένα, αν και θα επιθυμούσαν να έχουν περισσότερες συναναστροφές και πιο έντονη κοινωνική ζωή. Αυτή η επιθυμία τους όμως είναι μάλλον αόριστη και γενική. Επιπλέον, τα άτομα με κοινωνική φοβία δύσκολα μπορούν να αποκτήσουν κοινωνική ζωή από τη μια στιγμή στην άλλη. Καλό είναι λοιπόν να θέτεις μικρούς και εύκολους στόχους, τους οποίους μπορείς να πετύχεις. Για παράδειγμα, σε μια συγκέντρωση είναι καλύτερα να απευθυνθείς μόνο σε κάποιον που γνωρίζεις περισσότερο παρά σε μια μεγάλη παρέα αγνώστων ανθρώπων. Θα μπορούσες επίσης να κάνεις μια λίστα με τις καταστάσεις που σε αγχώνουν και να ξεκινήσεις με εκείνες που σου προκαλούν λιγότερο άγχος. Ξεκινώντας από τις λιγότερο αγχογόνες καταστάσεις θα έχεις τη δυνατότητα να παρατηρήσεις τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά σου, και να ελέγξεις στην πράξη κατά πόσο αυτό που φοβάσαι επιβεβαιώνεται στην πραγματικότητα. Θα έχεις επίσης τη δυνατότητα να οργανώσεις από πριν ένα σχέδιο δράσης προσπαθώντας να φανταστείς τι πρόκειται να αντιμετωπίσεις (π.χ. «θα πλησιάσω τον τάδε, θα τον χαιρετήσω, θα τον κοιτάζω στα μάτια, θα αγνοώ το άγχος μου, θα σκέφτομαι ότι αν συνεχίσω να μιλάω με τον τάδε και δεν φύγω, τα συμπτώματα μου θα υποχωρήσουν» κ.ά.) και αφού το εφαρμόσεις, να διαπιστώσεις κατά πόσο τα κατάφερες. Εφόσον η εμπειρία σου είναι θετική, μπορείς στη συνέχεια να οργανώσεις με τον ίδιο τρόπο ένα σχέδιο δράσης για μια πιο δύσκολη κατάσταση.

Για παράδειγμα, ίσως επιθυμείς να έχεις περισσότερες φιλικές σχέσεις με τους συναδέλφους σου. Ένας τέτοιος στόχος είναι γενικός και αόριστος, γι αυτό και δύσκολα πραγματοποιήσιμος. Μπορεί όμως να χωριστεί σε μικρούς, επιμέρους στόχους (π.χ. να πηγαίνεις στις συγκεντρώσεις τους ή να δείχνεις μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη ζωή τους). Θα ξεκινήσεις λοιπόν από τους πιο εύκολους στόχους και θα προχωρήσεις ανάλογα με το βαθμό δυσκολίας τους.

Το άτομο με κοινωνική φοβία αποφεύγει την κοινωνική αλληλεπίδραση επειδή μόνο έτσι ανακουφίζεται από το έντονο άγχος που το βασανίζει. Αυτό όμως μακροπρόθεσμα δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο (άγχος – αποφυγή – άγχος), διογκώνοντας το πρόβλημα. Και όσο αποφεύγει μια κατάσταση που του προκαλεί άγχος, τόσο πιο αυξημένο θα είναι το άγχος του την επόμενη φορά που θα έρθει αντιμέτωπο με μια παρόμοια κατάσταση.

Γι’ αυτό θα πρέπει να σταματήσει βαθμιαία την αποφυγή, να αλλάξεις τη συμπεριφορά σου και να αντιμετωπίσεις την κατάσταση που σου προκαλεί άγχος (π.χ. «μένω και κοιτώ το συνομιλητή μου στα μάτια, παρότι έχω αρχίσει να κοκκινίζω, συνεχίζω την ομιλία μου, παρότι κομπιάζω» κ.λπ.)

Τέλος, είναι σημαντικό να αναγνωρίζεις τις επιτυχίες σου και να επιβραβεύεις τον εαυτό σου. Και να μην ξεχνάς ποτέ ότι η επίτευξη κάθε μικρού σου στόχου σε φέρνει πιο κοντά στην επίτευξη του μεγάλου και κύριου στόχου σου: στην απαλλαγή σου από την κοινωνική φοβία.

Σημειωτέον ότι η συνειδητή απόφαση και προσπάθεια σου να ξεπεράσεις τα προβλήματα σου είναι μια καλή αρχή. Η προσπάθεια αυτοβοήθειας μέσω ενός οργανωμένου σχεδίου εξάσκησης σε «προβληματικές καταστάσεις αποτελεί μια καλή συνέχεια. Βέβαια, η ατομική προσπάθεια είναι σημαντική, δεν υποκαθιστά όμως την οργανωμένη θεραπευτική αντιμετώπιση, δηλαδή τη συνεργασία με τον ειδικό.

Τι να διαβάσω για να βοηθήσω τον εαυτό μου;

Στα ελληνικά υπάρχει το βιβλίο των D. Hopeκαι συνεργατών «Αντιμετωπίστε το κοινωνικό άγχος». Στα αγγλικά υπάρχουν πολλά καλά βιβλία. Προτείνονται το βιβλίο του G. Butler, “Overcomingsocialanxietyandshyness”, το βιβλίο της M. Fennel, “Overcominglowself – esteem”, το βιβλίο του T. Gillen, “Assertiveness”, καθώς και το βιβλίο των B.G. Markway και συνεργατών “Dyingofembarrassment: Helpforsocialanxietyandphobia”.

 Απόσπασμα από το βιβλίο:

Ευθυμίου, Κ., Μαυροιδή, Αθ., Παυλάτου, Ε. & Καλαντζή -Αζίζι, Α. (2006). Πρώτες Βοήθειες Ψυχικής Υγείας. Ένας οδηγός για τις ψυχικές διαταραχές και την αντιμετώπιση τους. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα

Ioulia Maimari MSc.

Cloud Tags

Event Calendar

November 2018
Δευ Τρι Τετ Πεμ Παρ Σαβ Κυρ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Newsletter

Eγγραφείτε και ενημερωθείτε για τα εργαστήρια, τις ομάδες, τις διαλέξεις και για επερχόμενα συμβουλευτικά άρθρα.